Ana SayfaBilgi Merkezi › Mali Terimler Sözlüğü

Bilgi Merkezi

Mali Terimler Sözlüğü

Bağımsız denetim, yeminli mali müşavirlik, vergi, muhasebe ve sürdürülebilirlik dünyasının 45 temel kavramı — sade dilde, DRP Partners yorumuyla.

Denetim

Bağımsız Denetim

Şirketlerin finansal tablolarının ve raporlamalarının, ilgili standartlara uygun ve doğru olup olmadığını, bağımsız bir denetçi tarafından sistematik olarak incelenmesi ve makul güvence ile raporlanmasıdır.

DRP YorumuDRP Partners, 2006’dan bu yana bağımsız denetim alanında faaliyet gösteren Türkiye’nin köklü denetim şirketlerindendir. 4 ofis ve 31 il kapsamında hizmet sunar.
BDS — Bağımsız Denetim Standartları

International Standards on Auditing (ISA) ile uyumlu, denetçilerin bağımsız denetim sürecinde uyması zorunlu kuralları içeren standartlar setidir. KGK tarafından Türkçe olarak yayımlanır.

Faaliyet Denetimi

Bir birim, süreç veya faaliyetin verimliliğini, etkililiğini ve ekonomikliğini değerlendiren denetim türüdür. Finansal denetimden farklı olarak operasyonel performansa odaklanır.

Hile (Suistimal) Denetimi

Şirket içi veya dışı kasıtlı yanıltma, usulsüzlük ve dolandırıcılık olaylarının tespiti, soruşturulması ve önlenmesine yönelik özel denetim faaliyetidir. Forensic accounting yöntemleri kullanılır.

İç Denetim

Şirketin kendi bünyesinde kurulu, iş süreçlerinin ve iç kontrol sisteminin etkinliğini bağımsız ve objektif olarak değerlendiren güvence ve danışmanlık faaliyetidir.

KGK (Kamu Gözetimi Kurumu)

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu. Türkiye’de bağımsız denetim ve muhasebe standartlarını belirleyen, denetçileri yetkilendiren ve denetim kalitesini denetleyen kamu otoritesidir.

Mutabakat Mektubu

Şirketin müşteri, tedarikçi, banka veya diğer ilişkili taraflarla bakiyelerini karşılıklı olarak doğruladığı yazılı belgedir. Denetim sürecinde önemli bir kanıt unsurudur.

Sürekli Bilgilendirme Yükümlülüğü

Borsada işlem gören veya halka açık şirketlerin, yatırımcıyı etkileyebilecek olayları SPK düzenlemeleri çerçevesinde zamanında ve eksiksiz olarak kamuya açıklama yükümlülüğüdür.

TFRS — Türkiye Finansal Raporlama Standartları

Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (UFRS/IFRS) ile uyumlu olarak KGK tarafından yayımlanan finansal raporlama standartları setidir. Belirli ölçekteki şirketler için zorunludur.

Yönetim Beyan Mektubu

Bağımsız denetim süreci sonunda yönetimin, finansal tabloların hazırlanmasından sorumlu olduğunu, denetçiye ilgili tüm bilgileri sağladığını ve önemli bir hata olmadığını beyan ettiği yazılı belgedir.

Vergi & Tasdik

Beyanname

Mükellefin kanunen belirli dönemlerde, vergi matrahını ve hesaplanan vergiyi vergi dairesine bildirdiği yazılı veya elektronik belgedir. KDV, geçici vergi, kurumlar vergisi, gelir vergisi gibi farklı türleri vardır.

Finansman Gider Kısıtlaması

Yabancı kaynak/özkaynak oranını aşan şirketlerin, finansman giderlerinin belirli bir kısmının kurumlar vergisi matrahında gider olarak kabul edilmemesidir (KVK m.11/i).

DRP YorumuYabancı kaynakları özkaynağını aşan şirketler etkilenir. DRP, kısıtlamanın doğru hesaplanmasında ve özkaynak güçlendirme stratejilerinde danışmanlık yapar.
Geçici Vergi

Kurumlar ve gelir vergisi mükelleflerinin, yıllık verginin peşin tahsilatı amacıyla üç aylık dönemler halinde ödediği vergidir. Yıllık beyannamede mahsup edilir.

KDV İadesi

İhracat, indirimli orana tabi teslimler veya tevkifat gibi sebeplerle yüklenilen ancak hesaplanan KDV’den indirilemeyen tutarın, mükellefe nakit olarak veya mahsuben iade edilmesidir.

DRP YorumuDRP, KDV iadesi başvurularında YMM tasdik raporu ve aracılık hizmeti sunar; süreç ortalama 60-90 gün içinde tamamlanır.
Kurumlar Vergisi

Sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler ile iş ortaklıklarının elde ettiği kazançlar üzerinden alınan vergidir.

Pişmanlık ve Islah

Vergiye aykırı bir fiilini idare öğrenmeden önce mükellefin kendisinin bildirmesi halinde, vergi ziyaı cezasının kaldırıldığı uygulamadır (VUK m.371). Belirli koşulların yerine getirilmesi gerekir.

Sermaye Artırımı İndirimi

Nakdi sermaye artıran sermaye şirketlerine, artırım tutarı üzerinden TCMB ticari kredi faizine göre hesaplanan kısmın kurumlar vergisi matrahından indirilmesi imkânıdır (KVK m.10/1-ı).

Stopaj (Tevkifat)

Kanunun belirlediği oranda verginin, ödemeyi yapan tarafından kaynağında kesilerek vergi dairesine ödenmesidir. Maaş, kira, serbest meslek ödemeleri ve faiz gibi pek çok kalemde uygulanır.

Tam Tasdik

Yeminli Mali Müşavirin, mükellefin yıllık kurumlar veya gelir vergisi beyannamesini ve dayanağı olan hesap ve belgeleri, vergi mevzuatına uygunluk yönünden tasdik etmesidir.

DRP YorumuTam tasdik, vergi incelemesi riskini azaltır ve şirketin mali tablolarına ek güvence sağlar. DRP YMM ekibi sektörel uzmanlığı ile bu süreci yönetir.
Transfer Fiyatlandırması

İlişkili kişiler (grup şirketleri, ortaklar, vb.) arasındaki mal ve hizmet alım-satımının emsallere uygun bedellerle yapılması gerekliliği ve bunun belgelendirilmesine ilişkin vergisel düzenlemedir.

DRP YorumuDRP, Transfer Fiyatlandırması Raporu hazırlama yükümlülüğü olan şirketler için ekonomik analiz, fonksiyon analizi ve karşılaştırılabilir veri çalışması içeren tam kapsamlı belgeleme hizmeti verir.
Vergi Cezası

Vergi kanunlarına aykırı davranışlar nedeniyle uygulanan idari yaptırımlardır. Vergi ziyaı cezası, genel ve özel usulsüzlük cezaları ile hapis cezasını gerektiren bazı eylemler bu kapsamdadır.

Vergi Levhası

Gelir vergisi mükelleflerinin vergi yükümlülüklerini ve önceki yıla ilişkin kazanç bilgilerini gösteren resmi belgedir. İşyerinde bulundurulması ve internet üzerinden de görüntülenebilmesi sağlanmaktadır.

YMM (Yeminli Mali Müşavir)

3568 sayılı Kanun çerçevesinde tasdik, denetim ve vergi danışmanlığı yapma yetkisine sahip, en üst düzey muhasebe meslek mensubudur. SMMM olarak en az 10 yıl çalıştıktan sonra YMM sınavıyla unvana hak kazanılır.

DRP YorumuBir YMM tasdik raporu, vergi dairesinde ‘tasdik edilmiş’ statüsünde işlem görür ve mükellefe önemli süreç hızlandırması ile ispat avantajı sağlar.
Örtülü Sermaye

Şirketin ortaklardan veya ilişkili kişilerden aldığı borçların, özkaynağın belirli bir katını (genel kural: 3 katı) aşması durumunda bu fazla kısmın kanunen örtülü sermaye sayılarak ödenen faizinin gider olarak kabul edilmemesidir.

Muhasebe

Amortisman

Maddi veya maddi olmayan duran varlıkların yararlı ömürleri boyunca sistematik biçimde gider olarak yazılması yöntemidir. Doğrusal, azalan bakiyeler ve üretim miktarına göre farklı yöntemler uygulanabilir.

Bilanço

Bir işletmenin belirli bir tarihteki varlık, yabancı kaynak ve özkaynaklarını gösteren temel finansal tablodur. Aktif tarafta varlıklar, pasif tarafta yabancı kaynaklar ve özkaynaklar yer alır.

EBITDA

Faiz, Vergi, Amortisman ve İtfa giderleri öncesi kâr. Şirketin operasyonel performansını ve nakit yaratma kapasitesini ölçen önemli bir finansal göstergedir. Şirket değerleme ve kredi analizinde sıklıkla kullanılır.

Enflasyon Düzeltmesi

Yüksek enflasyon ortamında finansal tabloların satın alma gücü cinsinden yeniden ifade edilmesi işlemidir. Türkiye’de VUK Mükerrer Madde 298 kapsamında belirli koşullarda zorunlu hale gelir.

Gelir Tablosu (Kâr Zarar Tablosu)

Bir döneme ait gelir, gider ve kâr/zarar bilgilerini gösteren temel finansal tablodur. İşletmenin raporlama dönemi performansını ölçer.

İşletme Sermayesi

Dönen varlıklar ile kısa vadeli yabancı kaynaklar arasındaki farktır. İşletmenin günlük operasyonlarını sürdürebilmesi için ihtiyaç duyduğu net finansmanı gösterir.

Karşılık

Tutarı veya zamanlaması belirsiz, geçmiş olaylardan kaynaklanan ve gelecekte kaynak çıkışı muhtemel olan yükümlülükler için ayrılan tutardır. Dava karşılığı, garanti karşılığı ve kıdem tazminatı karşılığı gibi türleri vardır.

Nakit Akış Tablosu

Bir dönemde işletmenin faaliyet, yatırım ve finansman akışları sebebiyle gerçekleşen nakit girişlerini ve çıkışlarını gösteren temel finansal tablodur.

Özkaynak Değişim Tablosu

Bir dönem boyunca özkaynak kalemlerinde meydana gelen tüm değişiklikleri (sermaye artırımı, kâr dağıtımı, değer artış fonları vb.) gösteren finansal tablodur.

Şerefiye (Goodwill)

Bir şirketin satın alma işleminde, ödenen bedel ile elde edilen tanımlanabilir net varlıkların gerçeğe uygun değeri arasındaki olumlu farktır. Şirketin marka, müşteri ilişkileri gibi soyut değerlerini temsil eder.

Sürdürülebilirlik

Çift Önemlilik (Double Materiality)

Hem şirketin sürdürülebilirlik konularından etkilenme düzeyi (finansal önemlilik), hem de şirketin çevre ve toplum üzerindeki etkisi (etki önemliliği) açısından bir konunun değerlendirilmesidir. CSRD’nin temel kavramlarındandır.

ESG (Çevresel, Sosyal, Yönetişim)

Environmental, Social, Governance. Şirketlerin finansal olmayan performansını çevresel etki, sosyal sorumluluk ve kurumsal yönetim olmak üzere üç boyutta değerlendiren kavram setidir. Yatırımcı kararlarında giderek belirleyici hale gelmektedir.

IFRS S1 (Sürdürülebilirlik)

Genel sürdürülebilirlikle ilgili finansal bilgilerin açıklanmasına ilişkin uluslararası standart. Şirketin kısa, orta ve uzun vadeli sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarını paydaşlara raporlamasını öngörür.

IFRS S2 (İklim)

İklimle ilgili açıklamalara ilişkin uluslararası standart. Şirketin iklim risk ve fırsatlarını, sera gazı emisyonlarını (Scope 1, 2, 3) ve iklim geçiş planını raporlamasını öngörür.

DRP YorumuDRP, Scope 1-2-3 emisyon envanteri hazırlama, iklim risk değerlendirmesi ve geçiş planı oluşturma süreçlerinde uçtan uca danışmanlık verir.
Karbon Ayak İzi

Bir şirketin, ürünün veya faaliyetin doğrudan ya da dolaylı olarak neden olduğu sera gazı emisyonlarının CO2 eşdeğeri (CO2e) cinsinden toplam ölçüsüdür.

TSRS — Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları

KGK tarafından IFRS S1 ve S2 ile uyumlu olarak yayımlanan, belirli ölçütlerin üzerindeki şirketlere sürdürülebilirlik raporlaması yükümlülüğü getiren ulusal standartlardır.

DRP Yorumu1 Ocak 2024’ten itibaren KGK kapsamına giren şirketler için yürürlüktedir. DRP, hazırlık, raporlama ve güvence hizmetlerini bütünleşik biçimde sunar.

Yönetişim & İş Hukuku

Due Diligence (Durum Tespiti)

Bir şirket satın alma, birleşme veya yatırım kararı öncesinde hedef şirketin finansal, vergisel, hukuki ve operasyonel durumunun ayrıntılı incelenmesidir.

DRP YorumuDRP, due diligence süreçlerinde hedef şirketin gerçek değerini ve risklerini ortaya koyan kapsamlı analiz raporları hazırlar; pazarlık masasında bilgi avantajı sağlar.
İflas Erteleme

Borçlarını ödeyemeyecek durumdaki şirketin, bir iyileştirme projesi sunarak iflas kararının ertelenmesini talep ettiği hukuki süreçtir. 2018’de yürürlükten kaldırılmış ve yerini konkordato kurumu almıştır.

Konkordato

Borçlu şirketin alacaklılarıyla anlaşarak borçlarının bir kısmının ödenmesi veya vadeye yayılması suretiyle iflastan kurtulduğu, mahkeme denetimindeki hukuki süreçtir. 2018’de iflas ertelemenin yerini almıştır.

DRP YorumuDRP, konkordato sürecindeki şirketlere mali tabloların hazırlanması, alacaklı listesinin doğrulanması ve bağımsız denetçi/komiser raporlaması konularında uzman desteği sağlar.
Kurumsal Yönetim

Şirketin yönetim kurulu, ortaklar, çalışanlar ve diğer paydaşları arasındaki ilişkileri düzenleyen; şeffaflık, hesap verebilirlik, adillik ve sorumluluk ilkelerine dayalı yönetim sistemidir.

Şirket Anayasası (Aile Anayasası)

Şirketin temel yönetim ilkelerini, karar mekanizmalarını, ortaklık yapısını, miras ve halefiyet kurallarını ile uyuşmazlık çözüm yöntemlerini belirleyen iç düzenlemedir. Özellikle aile şirketlerinde kurumsallaşma aracıdır.

Soru mu Var?

Bir terim aklınıza takıldı mı?

Aradığınız kavramı bulamadıysanız ya da kendi durumunuza özgü bir yorum istiyorsanız, DRP Partners uzmanları sizi dinlemeye hazır.

Translate »