Kıdem tazminatı, düzenlendiği 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesi, 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 120’nci maddesinde yer alan hüküm ile halen yürürlükte bulunmaktadır.

Kıdem tazminatı, işyerinde (gemide) en az bir yıllık çalışma süresini dolduran işçiye/gemi adamına, iş sözleşmesinin yasada öngörülen nedenlerden biriyle son bulması durumunda işverence ödenen paradır.

İş Yasası ve Deniz İş Yasasına göre, bir yıldan az süreli çalışan işçi ve gemi adamına kıdem tazminatı ödenmez. Bir tam yıl yalnız çalışılan günleri içeren iş yılı olmayıp belirgin bir biçimde iş sözleşmesinin devamına ilişkin yıldır. Eylemli olarak çalışmış olup olmadığına bakılmaksızın, işçinin/gemi adamının işe başladığı tarihten iş sözleşmesinin hüküm ve gücünü yürüterek 365 gün devam etmesiyle bir yıl tamamlanmış olmakta ve böylece yasanın öngördüğü kıdem koşulu gerçekleşmektedir. 

İşçinin fiilen çalıştığı ya da çalışılmış sayılan hizmet süresi, kıdem hakkı yönünden belirleyici olacaktır. Bu kuralın istisnası sayılabilecek bir durum, kısmi süreli iş sözleşmesi yönünden söz konusu olur. İşçinin kısmi süreli iş sözleşmesi kapsamında fiilen çalıştığı süreler değil, işe başlama ve fesih tarihleri arasında geçen süre takvim esasına göre belirlenerek kıdem tazminatı hesabı Yargıtay tarafından kabul edilmektedir.

Hangi şartlarla kıdem tazminatı alınabilir? 

Kıdem tazminatından yararlanmak için iki temel şart aranmaktadır.  

  • İşçinin aynı işverene ait aynı veya farklı işyerlerinde en az bir yıl çalışmasının bulunması,
  • İş sözleşmesinin işçi veya işveren tarafından kıdem tazminatına hak kazanılacak şekilde  sonlandırılması,

İşçi hangi hallerde kıdem tazminatına hak kazanmaktadır?  

İşçinin işten ayrılırken kıdem tazminatı almasını sağlayan haller şunlardır; 

  • İşveren tarafından 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesinin II numaralı bendinde gösterilen  ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler dışında iş sözleşmesinin feshi, 
  • İşçi tarafından 4857 sayılı Kanunun 24. maddesinde gösterilen sebeplerle iş sözleşmesinin  feshi, 
  • Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla iş sözleşmesinin feshi, 
  • İşçinin bağlı bulunduğu kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya  malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla iş sözleşmesinin feshi, 
  • Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile iş sözleşmesini sona  erdirmesi, 
  • İşçinin ölümü nedeniyle iş sözleşmesinin sona ermesi,
  • 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 60. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve  (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81.  maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün  sayısını tamamlayan işçilerin kendi istekleri ile işten ayrılmaları

 

Translate »